KAFKAMETLER’SİZ 1 YIL…

19 Kasım 2023 günü saat 14:38’de Denizcilik Genel Müdürlüğünün attığı twit ile birlikte tüm denizcilik camiasının korkulu bekleyişi başladı. Türkiye bandıralı 12 personeli bulunan Kafkametler isimli gemiden EPIRB çağrısı alındığını içeren bir X gönderisinin altına ayrıca personel ile iletişim kurulamadığı da belirtilmiştir. Aslında birçok denizci bunun ne anlama geldiği bilir…

Peki ne olmuştu, bu gemi neden oradaydı, daha sonrasında neler yaşandı?

 

Kafkametler gemisi 15 Kasım 2023 saat 17:00 sularından yüklediği 1542mt Ferro silikon yükünü İzmir’in Aliağa limanına götürmek için Rusya’nın Temryuk limanından hareket etti. Gemi liman hareketi sonrası Kerç boğaz geçişi yaptı ve Karadeniz sularına girişini tamamlandı. 17 Kasım akşam saatlerinde Kerempe burnu üzerinden Türkiye karasularına giriş yaptı. Gemi 18 Kasım sabahı gönderdiği sabah raporunda hava muhalefeti nedeniyle akşam 19:00 sularında Karasu’ya demirleyeceğini içeren bir mesaj attı. Geminin fırtınadan korunabileceği Sinop demir sahasını neden pas geçtiği merak konusu…

 

18 Kasım akşamı 17:00 sularında Karasu liman başkanlığı ile yapılan telsiz görüşmesi sonucu demir sahasının bu hava muhalefeti için uygun olmadığından dolayı Liman Başkanlığı tarafından Kafkametler gemisine demir izni verilmedi. Karasu için demir izni alamayan gemi tek şansı olan Kdz. Ereğli’ye doğru yol aldı. 

 

Gemi Kaptanı Cemal Turan havanın çok sert olacağını bildiğinden dolayı Kdz. Ereğli askeri mendirek içinde bulunan demir mevkiine ilerlemek istemiş fakat geminin o demir sahası için büyük olduğunu bahane eden Kdz. Ereğli Liman Başkanlığı mendirek dışında bulunan demir sahasına gemiyi yönlendirdi. Gemi 18 Kasım saat 22:00 sularında Kdz. Ereğliye demirledi. 19 Kasım sabah saatlerinde gemi demir taramış yani hava şartları sebebiyle demirde tutunamayarak sürüklenmeye başlamış, gemi kaptanı 2. kez demir atmayı denediği ancak başarılı olamadığı geminin otomatik tanımlama sistemi (AIS) üzerinden yayınladığı seyir izi kayıtlarından anlaşılmaktadır.

 

Hava raporlarının Karadeniz için fırtına uyarısı yapmasına rağmen İstanbul rotasında ilerlemiş Karasu’da barınamayınca 19 Kasım 2023 tarihinde demirleyerek sığınmaya çalıştığı Zonguldak Ereğli limanı önünde ağır hava şartları nedeniyle tutunamayarak liman mendireğine çarpıp saat 10:30’da batmıştır. 1992 yapımı 88 m boyunda ve 12 m genişlikte olan M/V Kafkametler gemisinin 19 Kasım 2023 tarihinde saat 10:07’de Ereğli Pilot yani limanın Kılavuzluk hizmetlerini sağlayan istasyona Gemi Kaptanı aracılığıyla “Benim işim bitti. Askeri mendireğe oturdum. Kurtarma talep ediyorum[1]” çağrısında bulunduğu ve 10:18’de de geminin 3. Kaptanının “parçalanarak batıyoruz[2]” çağrısı yaptığına dair videolar kamuoyunda gündeme gelmiştir.

İçişleri Ali Yerlikaya 20 Kasım günü paylaştığı X gönderisinde geminin 10:06’da çekilmiş olan son görüntülerini paylaştı ve ayrıca 1 personelin cansız bedenine ulaşıldığını açıkladı.[3]

Geminin battığı 19 Kasım 2023 Pazar günü saat 10:30’dan 20 Kasım Pazartesi sabah saatlerine kadar gemiye hiçbir yardım ulaşmamış ve sadece sahilde aramalar yapıldığı Zonguldak Valiliği tarafından açıklanmıştır.[4]

[1] https://youtube.com/shorts/koV0Rlv2M_Y?si=8CXnIuZVDlHbW0FZ

[2] https://x.com/hamzafettahoglu/status/1727796338375471128?s=46&t=Kgt-LCdMWEnFTqk4R9CLZg

[3] https://x.com/AliYerlikaya/status/1726570592256586033

[4] https://x.com/gemitrafik/status/1726322689910980792 

Geminin son seferine çıktığı personel listesi:

20 Kasım sabah saatlerinde cenazesi kıyıya vurduktan sonra bulunan ilk kişi geminin aşçısı Metin Usta’dır. Diğer personel için arama kurtarma çalışmaları başlatıldı. Fakat geminin yerinin saptanması 21 Kasım öğlen saatleri bulduğu için geçen süre zarfında kayıp diğer 11 personel için herhangi bir şey yapılmadı. Geminin 12 metre derinlikte iki parçaya bölünerek battığı ve iskele diye tabir edilen sol tarafına doğru yattığı görüldü. 23 ve 24 Kasım’da yapılan çalışmalar sonucu 2. Kaptan Hıfzı Tarhan, Güverte Lostromosu Tamer Özer, Usta Gemici İsmail Kaptan ve Usta Makine Tayfası Cüneyt Aygen’in cansız bedenlerine ulaşıldı.

 

Daha sonrasında edinilen bilgiye göre Kafkametler gemisi batığında görüş olmadığı, enkazda cam kırıkları, kablolar vb. birçok etken arama/çıkarmayı zorlaştırdığı öğrenildi. 26 Kasım günü olumsuz hava koşulları nedeniyle çalışmalara ara verildi. Arama kurtarma çalışmaları gündüzleri devam edip geceleri bırakılıyordu. İlerleyen süreçte artık bu operasyonların yetersiz olduğunun sonunda farkına varılarak yardım istendi. Bunun üstüne TSK’ye ait Işın sınıfı gemilerinden TCG AKIN 28 Kasım 2023 tarihinde olay yerine vararak çalışmalarına başladı. Fakat bu gemi de istenilen düzeyde başarılı olamayınca KEGM’ye ait NENE HATUN kurtarma gemisi 4 Aralık 2023’de olay yerine gelmek için hareket etti. Olayın üstünden geçen 20 günün sonunda dalışlar sonlandırıldı. Nene Hatun gemisi batığı karaya doğru çekmeye çalışmak için çalışmalarına başlayacak ve başarılı olursa batığın içinde arama yapılacaktı. Fakat Nene Hatun da başarısız olup çalışmalarını sonlandırdı. Bunun üzerine sualtı çalışmaları biten gemi için su üstü aramaları uzunca bir süre devam etti. Daha sonrasında anlaşılan özel bir batık çıkarma şirketi çalışmalarına başladı ve olayın üzerinden beş aydan fazla bir süre geçtikten sonra 26 Nisan 2024 tarihinde geminin yaşam mahalinin bir parçası denizden çıkarıldı.

  

Çıkarılan bu parçada yapılan aramalarda kayıp 7 personele ait herhangi bir ize rastlanmadı. Daha sonrasında 8 Temmuz 2024 tarihinde geminin kalan diğer yaşam mahali parçası denizden çıkarıldı. 

 

Tüm bu süreçte olay yerinde olan ve aramalara eşlik eden geminin Telsiz Zabiti Berke Çamurtaş’ın babası Güngör Çamurtaş’ın 27 Temmuz’da X’te paylaştığı gönderide kayıp personel ile ilgili çıkarılan parçalarda yapılan aramaların yetersiz olduğunu söyledi.[1]

[1] https://x.com/gngrcmrts/status/1816947665428533665?s=46&t=Kgt-LCdMWEnFTqk4R9CLZg

Tüm bunlar yaşanırken geminin sahibi olan Kafkametler denizcilikten hiçbir açıklama gelmezken, şirketin aldığı yeni gemiyi Çin’den Türkiye’ye getirmek için uğraştığı anlaşıldı. 

 

Kondisyonu bakımından bu hava koşullarına dayanamayacağı belli olan Kafkametler’in gemi kaptanının oldukça tecrübeli olmasına rağmen neden fırtınadan korunabileceği Sinop demir sahasını pas geçtiği halen bilinmiyor. Gemi sahibi şirketin bu konuda ısrarla sessiz kalmasının nedeni halen merak ediliyor. 

Geminin Kdz. Ereğli’ye demirlediği akşam Telsiz Zabiti Berke Çamurtaş’ın annesiyle yaptığı WhatsApp görüşmelerinde geminin ne türlü zor bir durumda olduğunu açıkça gösteriyor.

 

Bugün tam olarak bir yıl oldu. Kafkametler için adalet arayışımız hâlen devam ediyor. Kayıp 7 personel için halen bir iz yok. Ailelerin sabırla bekleyişi sürüyor. Bu gemi ülkedeki liyakatsizliğin gün yüzüne vurduğunun en büyük örneklerinden. Dibimizde batan gemide bulunan 12 vatandaşımızın sadece yardım çığlıklarını duyabildik. Bir video kaydında sadece onların yardım isyanlarını duyduk demek daha doğru olur. O insanların ne telsiz çağrılarına cevap verildi ne de bir gün boyunca yardım edildi. Arama kurtarma başladığında ise geminin yakın ve sığ bir mesafede olduğu için eldeki imkanlarla kayıp denizcilere ulaşılabileceği düşünüldü ve ısrar edildi. Akabinde kötü deniz koşulları nedeniyle çalışmalara verilen aradan sonra işin zor olduğunun farkına varıldı ve üst mercilerden daha iyi arama/kurtarma yapabilecek gemiler istendi fakat artık geç kalınmıştı. Geminin ilk battığı andan itibaren tüm personel kendi kaderiyle baş başa kaldı. 6 Şubat depremlerinden sonra Türkiye’nin bir daha arama ve kurtarmada sınıfta kaldığı görüldü. Gemi yakın ve sığ bir yerde olmasına rağmen yardım gidememişti. Eğer yardımlar zamanında gitseydi (TCG AKIN 10 gün sonra – NENE HATUN 16 gün sonra) belki de bugün daha farklı şeyler konuşuyor olabilirdik.

Sermayenin bu denli insan yaşamını hiçe saydığı bir ülkede emek mücadelesi veren bu insanların hayatlarını bir hiç uğruna kaybetmesi oldukça acı. Bu 12 insan ve ailesi dışında herkes normal hayatına devam ediyor. Ne bir tutuklama ne de bir soruşturma var. Armatör yeni gemisiyle seferlerine devam ederken insanlar sevdiklerinin bir mezarı olsun diye dua ediyor.

Hâlen dava süreci devam eden olayda adalet isyanımız her zaman sürecek ve hak edenler cezalarını almadan içimizdeki ateş dinmeyecek. Hayatını kaybeden 5 deniz işçisini saygı ve özlemle anarken, hâlâ kayıp olan 7 deniz işçisi için de bir haber bekliyoruz. Emek mücadelesi için canını veren tüm insanlara sonsuz saygıyla…